VOOR OUDERS Mijn kind zit niet lekker in zijn vel: wat kan ik doen? Je kent je kind als geen ander. Soms merk je daardoor al snel: Er is iets. Je zoon of dochter trekt zich meer terug, is sneller geïrriteerd, piekert veel, lijkt onzeker of zit gewoon niet lekker in zijn vel. Je vraagt wat er is. ‘Niks.’ En nu? Je hoeft het niet meteen op te lossen Als ouder wil je helpen. Je ziet dat je kind ergens mee zit en het liefst zou je willen dat het weer goed gaat. Daardoor zijn we snel geneigd om vragen te stellen, advies te geven of naar een oplossing te zoeken. Maar soms heeft een jongere eerst iets anders nodig: iemand die luistert. Zonder oordeel en zonder dat er direct iets opgelost hoeft te worden. Een gesprek hoeft daarbij niet altijd tegenover elkaar aan tafel plaats te vinden. Tijdens een wandeling, in de auto of terwijl jullie samen iets doen, praat het soms juist gemakkelijker. ‘Wat is er?’ kan best een moeilijke vraag zijn Misschien weet je kind zelf namelijk ook niet precies wat er speelt. Je kunt de vraag daarom wat kleiner maken: Wat was vandaag een fijn moment?En wat was lastig?Is er iets waar je veel over nadenkt?Wanneer merkte je spanning?Waar voelde je dat in je lichaam? En een vraag die soms verrassend fijn werkt: ‘Wil je dat ik alleen luister of wil je dat ik met je meedenk?’ Daarmee hoeft je kind niet alleen te vertellen wat er speelt, maar krijgt het ook wat meer regie over het gesprek. Niet ieder moeilijk gevoel hoeft weg Verdriet, boosheid, spanning en onzekerheid horen ook bij het leven. Als ouder kan het lastig zijn om te zien dat je kind zich niet fijn voelt. Toch hoef je dat gevoel niet altijd direct weg te nemen. Soms helpt het al om te laten merken: Ik zie dat je het moeilijk hebt. Je hoeft het nu niet op te lossen. Ik ben er als je me nodig hebt. Je kunt daarnaast ook iets van jezelf laten zien. Bijvoorbeeld: ‘Mijn hoofd zit vandaag behoorlijk vol. Ik merk dat ik vanavond even rust nodig heb.’ Daarmee laat je zien dat emoties, spanning en grenzen normaal zijn én dat je ernaar mag luisteren. Wanneer is extra hulp fijn? Soms trekt een moeilijke periode vanzelf weer bij. Maar misschien blijft je gevoel als ouder zeggen dat je kind vastloopt. De onzekerheid, spanning of somberheid blijft bijvoorbeeld aanhouden, of je merkt dat het steeds meer invloed krijgt op school of studie, slapen, sociale contacten of het dagelijks leven. Dan kan het prettig zijn als iemand buiten het gezin meekijkt. Je hoeft daarvoor niet eerst precies te weten wat er aan de hand is. En je kind hoeft ook niet alles meteen te kunnen vertellen. Samen kijken naar wat er speelt Bij Jeugdpraktijk Groen in Uden begeleid ik jongeren en jongvolwassenen van 16 tot 23 jaar. We kijken rustig naar wat er speelt, waar iemand tegenaan loopt en wat nodig is om weer verder te kunnen. Twijfel je als ouder of begeleiding passend is? Je kunt altijd eerst vrijblijvend contact opnemen. Plan een vrijblijvende kennismaking

EMOTIES & ZELFINZICHT Wat voel ik eigenlijk? Zo leer je je emoties beter herkennen Hoe gaat het met je?‘Goed.’En hoe voel je je dan?‘Geen idee.’ Herkenbaar? Je weet waarschijnlijk best goed welke muziek je leuk vindt, met wie je graag afspreekt of waar je absoluut geen zin in hebt. Maar vertellen wat je precies voelt kan ineens een stuk lastiger zijn. Zeker als je gewend bent om vooral veel na te denken. We zijn vaak vooral aan het denken School, studie, werk, vrienden, sporten, social media en alles wat nog moet… Voor je het weet ga je de hele dag door op de automatische piloot. Ondertussen kan je lichaam al allerlei signalen geven. Een gespannen buik.Onrust.Hoofdpijn.Een brok in je keel.Schouders die gespannen voelen.Of ineens ontzettend moe of geïrriteerd zijn. Soms merk je pas achteraf dat iets eigenlijk te veel was. Juist daarom kan het helpen om niet alleen te vragen: Wat denk ik? Maar ook: Wat voel ik eigenlijk? Wat proberen emoties je te vertellen? Sommige emoties vinden we prettiger dan andere. Blijdschap mag meestal wel blijven. Maar boosheid, angst of verdriet? Die willen we vaak het liefst zo snel mogelijk kwijt. Toch zijn emoties niet zomaar lastig. Ze kunnen je informatie geven over wat er bij jou gebeurt. Boosheid kan bijvoorbeeld ontstaan wanneer iets je raakt, je iets oneerlijk vindt of iemand over je grens gaat. Angst kan je alert maken wanneer iets spannend, onzeker of onveilig voelt. Verdriet kan ontstaan wanneer je iets mist, teleurgesteld bent of iets moet loslaten. En blijdschap kan je laten merken waar je energie van krijgt en waar je van geniet. Wat een emotie precies betekent, is voor iedereen en in iedere situatie anders. Je hoeft dus niet bij ieder vervelend gevoel meteen te denken: Hoe krijg ik dit weg? Je kunt ook even nieuwsgierig worden naar wat je voelt. Van voelen naar weten wat je nodig hebt Als je beter leert herkennen wat er in jou gebeurt, wordt het vaak ook makkelijker om te ontdekken wat je nodig hebt. Probeer daarom eens kort bij jezelf in te checken: Wat merk ik in mijn lichaam?Welk gevoel zou daarbij kunnen passen?Wat gebeurde er vlak hiervoor?Wat heb ik op dit moment nodig? Misschien heb je rust nodig. Wil je met iemand praten. Moet je ergens een grens aangeven. Of heb je juist behoefte aan plezier, afleiding of contact. En soms weet je het gewoon even niet. Dat is ook oké. Het gaat er niet om dat je ieder gevoel perfect kunt benoemen. Het gaat erom dat je steeds iets beter leert luisteren naar jezelf. Jezelf leren kennen begint met stilstaan Hoe beter je merkt wat je voelt, hoe makkelijker het kan worden om te herkennen wat bij je past, wanneer iets te veel wordt en waar jouw grenzen liggen. Niet omdat je altijd naar ieder gevoel moet handelen. Maar omdat je jezelf meeneemt in de keuzes die je maakt. Wat voel ik? Wat denk ik? Wat heb ik nodig? Soms is even stilstaan al een mooie eerste stap. Wil je hier vaker bij stilstaan? De kaartenset Sterk in Jezelf bestaat uit 36 inzichtkaarten met een inspiratieboekje. De kaarten helpen jongeren en jongvolwassenen stil te staan bij wat ze voelen, denken en nodig hebben. Je kunt de kaarten alleen gebruiken, samen met iemand anders of tijdens coaching of therapie. Bekijk de kaartenset

ZELFKRITIEK & ONZEKERHEID Waarom ben ik zo streng voor mezelf? ‘Wat ben je toch een oen.’‘Je kunt het gewoon niet.’‘Dit moet beter, anderen kunnen dit ook.’‘Zie je wel dat je niet goed genoeg bent…’ Herkenbaar? Best heftig eigenlijk, als je die zinnen zo achter elkaar leest. Grote kans dat je dit nooit op deze manier tegen een vriend of vriendin zou zeggen. Maar tegen jezelf? Daar zijn we soms een stuk minder vriendelijk voor. Iedereen heeft weleens zo’n kritische stem. Een stem die vindt dat iets beter had gekund, zich afvraagt wat anderen van je denken of je wijst op alles wat niet goed ging. Dat hoeft niet meteen een probleem te zijn. Het wordt vooral lastig wanneer die stem steeds vaker bepaalt hoe jij naar jezelf kijkt. Hoe herken je dat je streng bent voor jezelf? Zelfkritiek klinkt niet altijd letterlijk als: ‘Ik ben niet goed genoeg.’ Misschien herken je het juist hierin: je blijft lang nadenken over iets wat je verkeerd hebt gedaan; je vergelijkt jezelf veel met anderen; je vindt het moeilijk om een compliment echt aan te nemen; je legt de lat hoog en bent niet snel tevreden; je bent bang om fouten te maken; je ziet eerder wat beter kon dan wat wél goed ging; je twijfelt regelmatig aan jezelf of aan je keuzes. Misschien lukt er ondertussen hartstikke veel. Toch voelt het voor jou niet zo. Waarom is die kritische stem er eigenlijk? Gek genoeg probeert die stem je vaak niet bewust naar beneden te halen. Zelfkritiek kan ook een manier zijn om jezelf te beschermen. Als je maar goed genoeg je best doet, maak je misschien geen fouten. Als je rekening houdt met wat anderen van je vinden, voorkom je misschien afwijzing. En als je jezelf alvast voorbereidt op wat er mis kan gaan, komt een teleurstelling misschien minder hard aan. Alleen kan die bescherming behoorlijk streng worden. Je gaat nóg harder je best doen. Stelt iets uit omdat je bang bent dat het niet goed genoeg wordt. Vergelijkt jezelf met anderen. Of je durft iets juist niet te doen omdat je bang bent om te falen. En zo kan die kritische stem steeds meer ruimte innemen. Een gedachte is niet automatisch de waarheid Ik kan dit niet. Iedereen is hier beter in dan ik. Ik had dit anders moeten doen. Ze zullen wel denken dat ik raar ben. Op zo’n moment kunnen gedachten heel overtuigend voelen. Maar dat iets door je hoofd gaat, betekent nog niet dat het ook waar is. Alleen al leren herkennen wanneer jouw kritische stem aan het woord is, kan daarom een belangrijke eerste stap zijn. Je hoeft hem niet meteen weg te krijgen. Misschien mag je eerst eens nieuwsgierig worden naar wat hij allemaal tegen je zegt. Milder naar jezelf leren kijken Herken je jezelf hierin en merk je dat je vaak streng bent voor jezelf? Dan heb ik iets voor je gemaakt. In mijn gratis e-book Niet zo streng voor jezelf sta je stil bij waar die kritische stem vandaan komt én hoe je er anders mee om kunt gaan. Met praktische inzichten en oefeningen die je helpen om stap voor stap milder naar jezelf te leren kijken. Download hier het gratis e-book